KIM JESTEŚMY REDAKCJA MARKETING DYSTRYBUCJA OGŁOSZENIA LISTY DO REDAKCJI KONTAKT 25 czerwiec 2022
E-WYDANIE
REKLAMA
OGNISKO POLSKIE
* OGNISKO NASZE TO WI?CEJ NI? KLUB…
* DAJMY SZANS? OGNISKU
* BITWA O OGNISKO
* FROM VICTORIOUS OGNISKO BACK TO…
PUBLICYSTYKA
REPORTA?
LUDZIE I MIEJSCA
TAKIE CZASY
CZAS PRZESZ?Y
CZAS TO PIENI?DZ
DRUGI BRZEG
CZAS NA WYSPIE
AKTUALNO?CI
ARTFUL FACE
PAN ZENOBIUSZ
REWERS
FAWLEY COURT
DOBRE, BO POLSKIE
SYLWETKI
LONDYN W SUBIEKTYWIE
OPOWIADANIA LONDY?SKIE
ROZMOWA
KULTURA
RECENZJA
SYLWETKI
ROZMOWA
CO SI? DZIEJE
FELIETONY
KRYSTYNA CYWI?SKA
ANDRZEJ LICHOTA
WAC?AW LEWANDOWSKI
GRZEGORZ MA?KIEWICZ
V.VALDI
PODRÓ?E
PO LONDYNIE
PO WYSPIE
POLSKIE DROGI
PO ?WIECIE
W CZASIE I PRZESTRZENI
CZAS NA RELAKS
ZDROWIE POLECAMY
MANIA GOTOWANIA
KRZY?ÓWKA
KRONIKA ABSURDU
NA KO?CU J?ZYKA
TO I OWO
ARTERIA
ARTY?CI
GALERIA
EWA OBROCHTA
BASIA LAUTMAN
BEATA KOZ?OWSKA
WOJCIECH SOBCZY?SKI
RYSZARD SZYD?O
PAWE? KORDACZKA
MARIA KALETA
MAREK BORYSEWICZ
KRZYSZTOF MALSKI
KONRAD GRABOWSKI
JUSTYNA KABA?A
IWONA ZAJ?C
ELZBIETA PIEKACZ
ELZBIETA CHOJAK
ELA CIECIERSKA
CAROLINA KHOURI
ANIA PIENI??EK
AGNIESZKA KOWAL
A.HANDZEL-KORDACZKA
ANDRZEJ KRAUZE
ANDRZEJ LICHOTA
DAMIAN CHROBAK
GRZEGORZ LEPIARZ
S?AWEK BLATTON
ANDRZEJ MARIA BORKOWSKI
PAWE? W?SEK
MARCIN DUDEK
JOANNA SZWEJ-HAWKIN
DANUTA SO?OWIEJ
TOMASZ STANDO
AGNIESZKA STANDO
OLGA SIE?KO
FOTOREPORTA?
AGATA HAMILTON
JOANNA CIECHANOWSKA




PRZYGODA WYDAWNICZA Tylko dla ??dnych ?wiadomo?ci
2014.08.04 / Alina Siomkaj?o
TAGI:
Share |
Autork? ksi??ki Ojczyzna literatura. O ?rodowisku skupionym wokó? Zwi?zku Pisarzy Polskich na Obczy?nie (ZPPnO), Regin? Wasiak-Taylor – sekretarza, a od 2014 tak?e wicepre­zesa ZPPnO, podziwiamy w polskim Londynie oko?o 30 lat jako garn?c? si? do organizacji i piel?gnowania idei niepodleg?o?ciowych publicystk?-spo?ecznic? na emigracyjnym poste­runku „sztuk zaanga?owanych”.

Tytu? Ojczyzna literatura wobec bytuj?cych w kulturze polskiej ojczyzn: Ignacego Krasickiego, Mickiewicza, Norwida, Tuwima, Herlinga-Grudzi?skiego…, i w Marszu skau­tów – „Ojczy?nie mi?ej s?u?” – narzuca si? odwieczn? bohaterszczyzn? i pos?annictwem. Nie­którzy grymasz?, ?e nie jest poprawnie wywa?ony, ?e lepiej brzmia?by w formie: Ojczyzn? literatura, Literatura jako ojczyzna lub z ??cznikiem znacz?cym jedno??: Ojczyzna-literatura.

Zbiór mie?ci 14 szkiców i 13 wywiadów z pisarzami, aktorami, artystami plastykami, wydawcami mniej lub bardziej utrwalonymi w polskiej kulturze. Autorka uruchamia epizo­dyczne tematy z kr?gu Zwi?zku Pisarzy Polskich na Obczy?nie i z jego obrze?y. Artyku?y dzieli na „Szkice” i „Wywiady”, ale urozmaicenie rodzajowo-gatunkowe wprowadza wi?ksze: kola?e wspomnieniowe, portre­towe, biograficzne, rocznicowe i nekrologowe. Czytelnik wda si? w rozmowy z poja?ta?skimi emigrantami: Ze Stanis?awem Gliw? – w Londynie o „Monte Cassino”, Zbigniewem Zanie­wickim (Jestem korespondentem w?asnego ?ycia) o Zenonie Przesmyckim i jego wydaniu Norwida, Ze Zdzis?awem Jagodzi?skim o Bibliotece Polskiej w Londynie… Pozna bli?ej Kresowiank? Iren? B?czkowsk? i mniej znanych poetów: Ink? Czechowiczówn?, Zbigniewa Cha?k?; tak?e zauroczone polszczyzn? i polsko?ci? Angielki: Rosemary Hunt-Woodfall i Nin? Taylor-Terleck?; historyków – Zbigniewa S. Siemaszk?, Józefa Garli?skiego... Zapewne odbiorcy przypadnie do gustu opowie?? „zas?yszana” – By? dom [pisarza] z fragmentem protoko?u z zebrania (1948) Zarz?du ZPPnO. Nie pytajmy, sk?d autorka bazuj?ca na „s?uchu”, pe?n? gar?ci? czerpie informacje i cytaty.

Szkice Reginy Wasiak-Taylor s? przyst?pne. Operuj? uproszczonym opiniowaniem, potoczn? narracj? aktywizowan? stylistycznymi jarzeniówkami i gaw?dziarskimi smako?ykami, które – gdy stosownie u?adzone – nie ra??. Dziwi? wi?c poprawniejsze passusy jej wypowiedzi, w których prze­kracza w?asne ograniczenia stylistyczno-poprawno?ciowe, mimo ?e u?ywa kolokwia­lizmów i przejaskrawie? s?ownych rz?du: b?yskotliwy, niezwyk?y, wybitny, doskona?y…, obliczonych na wywieranie wra?enia, popis, sensacj? i przesad?.

Autorka nie tylko ubóstwem ?ród?owych ?wiadectw, tak?e migawkowymi uwagami stawia w krzywym zwierciadle realia ?ro­dowiska emigracyjnego. Samopropagandowo tuszuje fakty, pisz?c na przyk?ad: „Or?downikiem tej pracy [Ojczyzna literatura] by? od pocz?tku dr Adam Wierci?­ski, mój wyk?adowca polonistyki na Uniwersytecie w Opolu” (s. 11) – Regina Wasiak uko?czy?a Wy?sz? Szko?? Pedagogiczn? w 1977 roku, a nie polonistyk? powsta?ego w 1994 Uniwersytetu w Opolu. A we w?asnej nocie biograficznej (s. 284) przyznaje sobie wspó?au­torstwo ksi??ek, których autorzy tego jej nie zaoferowali (ale opu?cili ju? ziemski ?wiat).

Dryfowanie bez kompasu

Przyjrzyjmy si? bli?ej najd?u?szemu artyku?owi – szkicowej monografii Pod mostem i na Parnasie. Mimo ?e Regina Wasiak-Taylor, jak twierdzi
(s. 10), pisa?a o Oficynie Poetów i Malarzy (OPiM) „kilkadziesi?t razy”, jej próba monografii Ofi­cyny mno?y powa?ne w?tpliwo?ci. Autorka przetwarza – ?wietne zreszt? – Czes?awa Bednarczyka Wspomnienia drukarza i wydawcy londy?skiej oficyny: W podmostowej arkadzie (OPiM 2003); i korzysta z listów archiwum Oficyny Poetów i Malarzy, p?yn?c na fali truizmów i legendarnych „hymnów” na jej cze??.

S?awi?c Oficyn? nie aktualizuje tematu przed podaniem ksi??ki do druku, bagatelizuje po?wi?cone wydawnictwu syntezy pos?uguj?ce si? krytycznym ekwipunkiem. Czytelnik nie u?wiadczy zatem w jej artykule ani jednego zasadniczego dla monografii OPiM opracowania. Oto one: E. Pytasz, M. Pytasz: Bednarczykowie jako wydawcy (rekonesans), w: Pisarz na obczy?nie, praca zbior. pod red. T. Bujnickiego i W. Wyskiela (Wroc?aw 1985); J. Kryszak, Oficyna Poetów i Malarzy (Toru? 1992); M. Leska, Londy?ska Oficyna Poetów i Malarzy Czes?awa i Krystyny Bednarczyków w latach 1949-1995 (OPiM 1998); S. Galij-Skarbi?ska, W. Polak, Sprawozdanie Janusza Kryszaka z pobytu w Londynie w sierpniu i wrze?niu 1987 roku, „Archiwum Emigracji” (Toru? 2007, z. 9); A. Paluchowski, Rado?? czy­telnika, w broszurze: Sze??dziesi?ciolecie Oficyny Poetów i Malarzy […], oprac. A. Siomkaj­?o i R. Wasiak-Taylor (Londyn 2008); przedr.: „Pami?tnik Literacki”, t. XXXVII (Londyn 2009).

Przechodzi do porz?dku nad pozosta?ymi wydawnictwami polskiego Londynu, nie plasuj?c Oficyny ani w ich kontek?cie, ani na tle historycznoliterackiej recepcji.

Z renom?, bez glejtu

Ojczyzna literatura, obmy?lana przez Regin? Wasiak-Taylor jako ostat­nia edycja Oficyny Poetów i Malarzy jest nie lada dziwol?giem wydawniczym. Ukaza?a si? po ?mierci w?a?cicieli wydawnictwa (Czes?aw Bednarczyk zmar? w 1994, Krystyna Bednarczykowa w 2011), a wi?c i po ostatecznym zamkni?ciu OPiM.

Dzie?o tak spieszy?o na uroczyste przekazanie (28 listopada 2013) londy?skiego archi­wum Oficyny Poetów i Malarzy Katedrze Edytorskiej przy Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiello?skiego, ?e nie za­czeka?o nawet na sporz?dzenie indeksu nazwisk. Gdyby nie zd??y?o, jego autorka straci?aby szans? wieczystego rozg?osu w akademickich pracach badaczy archiwum OPiM. Cz??? na­k?adu – bez indeksu, a cz??? z indeksem, obie z dat? wydania „2013”, mimo ?e druga porcja egzemplarzy ukaza?a si? z pocz?tkiem 2014, tym razem na promocj? (19 marca) w Ambasadzie RP w Londynie. Na pró?no by jednak szuka? noty: Wydanie II uzupe?­nione indeksem, 2014.

Regina Wasiak nie wykazuje si? w ksi??ce posiadaniem dokumentu – goodwill – ?wiadcz?cego o nabyciu praw do u?ywania nazwy Oficyna Poetów i Malarzy po ?mierci w?a?cicieli wydawnictwa, a wraz z nazw? do korzystania z jego splendoru. ISBN umieszczony na ok?adce ksi??ki nie identyfikuje wydawcy ani autora. Na jakiej wi?c podstawie Re­gina Wasiak-Taylor przelewa na siebie profity p?yn?ce z presti?u ?p. Bednarczyków oraz ich Oficyny?

Ojczyzna literatura, ilustrowana rycinami s?awnych malarzy, grafików, typografów: Stanis?awa Gliwy, Mariana Ko?cia?kowskiego, Mariana Szyszko-Bohusza, Franciszka The­mersona, Feliksa Topolskiego, Marka ?u?awskiego... ani w metryce ksi??ki, ani w kolofonie, nie zawiera informacji o nabyciu praw autorskich do ich wykorzystania. Wzmianka „Zamieszczone prace pochodz? z archiwum OPiM” (s. 287) nie uspra­wiedliwia przyw?aszczania ilustracji z archiwum. By?oby to kolejne ?amanie przez autork? ksi??ki powszechnie obowi?zuj?cych w ?wiecie wydawniczym zasad?

Ponadto, czy Joanna Ciechanowska, autorka szkicu czytaj?cej dziewczynki (Evy Pet­tersen, Norwe?ko-Angielki), przypuszcza?a, ?e ilustracja zdobi?ca ok?adk? nie otrzyma w metryce obja?nienia i wylansowana b?dzie jako EX LIBRIS Reginy Wasiak-Taylor?

Latarnia w ciemno?ci?

?wiat?em w mroku Ojczyzna literatura nie jest, bo te? na terenie penetracji Reginy Wasiak-Taylor nie ma ciemno?ci. Je?eli ciemno?? panuje, to w ksi??ce niespe?niaj?cej warunków cho?by zarysu wiedzy o ?rodowisku literackim Zwi?zku Pisarzy Polskich na Obczy?nie. Oprócz w?asnych artyku?ów publicystycznych, autorka niczego na tym polu nie porz?dkuje. Nie prezentuje minimum stanu bada? – przynajmniej w postaci zbiorczych przypisów lub bibliografii istniej?cych wa?niejszych prac z uprawianego przez ni? poletka.

By? mo?e z ksi??ki Reginy Wasiak-Taylor dowie si? wiele kto?, kto nie zna opisywanego ?rodowiska. Czytelnikowi o szerszych horyzontach literackich, historykowi, badaczowi – ksi??ka dopuszczaj?ca si? ba?amucenia faktów, prymitywizowania istniej?cych interpretacji, budz?ca ró?nej natury powa?ne zastrze?enia, nie przyniesie nic nowego.

Habent sua fata libelli

Ksi??ki maj? swoje losy. Nie zawsze tak idylliczne, jak wskazywa?yby na to ich promocyjno-reklamowa dono?no??.

Regina Wasiak-Taylor przyj?ta zosta?a do Zwi?zku Pisarzy Polskich na Obczy?nie w po?o­wie lat 80. ?wie?o przyby?? z Opola adeptk? radiowego dziennikarstwa bezkrytycznym man­datem zaufania obdarzy? prezes Zwi?zku Józef Garli?ski (historyk II wojny ?wiatowej). Zrozumia?e, ?e jako cz?onek Zwi?zku Pisarzy publikacji ksi??kowej po??da?a przez oko?o 30 lat. W roku 2008 otrzyma­?am od niej maszynopisy – zrzutk? pierwocin surowych pod wzgl?dem opracowania, efeme­ryd publicystycznych pt. Sylwetki pisarzy […]. Szkice i rozmowy.

A ?e o wydaniu Sylwetek autorka my?la?a od lat zapobiegliwie, ?wiadczy?a poprze­dzaj?ca artyku?y opinia ze stycznia 2005 roku: oko?o 2/3 stronicy wystukane na ma­szynie czcionk? o nierównej ostro?ci z r?cznym podpisem Józefa Garli?skiego.

Casus „emigracyjny”

Drukowane w ksi??ce jako S?owo wst?pne pismo dr. Józefa Garli?s­kiego zawiera nieb?ah? informacj?: „Po odwo?aniu stanu wojennego [w PRL] nie wróci?a do kraju, osiedli?a si? w Wielkiej Brytanii”. ?e na zabli?nieniu realiów osiedlenia si? na Wyspach mog?o Reginie Wasiak-Taylor zale?e?, okaza?o si? w czerwcu 2009 roku po odtajnieniu przez Zbigniewa Bereszy?­skiego jej teczki SB. Wyda?o si?, i? przebywaj?ca w Londynie w oko­licy stanu wojennego pseudoemigrantka zawar?a pierwsze ma??e?stwo z Brytyjczykiem i kursuj?c mi?dzy Londynem a Polsk?, nadal spotyka?a si? w kraju z prowadz?cym j? ofice­rem SB, ?e stan wojenny nie przeszkodzi? jej w kontynuowaniu dialogu operacyjnego.

S?owo wst?pne w ksi??ce Ojczyzna literatura nie tylko zaciera tropy Reginy Wasiak-Taylor jako kontaktu operacyjnego. Rozmija si? tak?e z orygina?em pisma dr. Garli?skiego dotycz?cego poprawno?ci stylu i oceny znikomego (do roku 2005) dorobku publicystycznego ?wier?wiecza autorki.

Dzi?ki datom pod tekstami prawie 300-stronicowej Ojczyzny literatury nie trud­no zauwa?y?, ?e Józef Garli?ski móg? mie? wgl?d mniej wi?cej do oko?o 1/3 wydru­kowanego materia?u. Do?wiadczenie publicystyczne Reginy Wasiak-Taylor w S?owie wst?pnym ocenione jest przez Józefa Garli?skiego hojniej, ni? w znanej mi opinii. Zrobi?am kopi? tej cenzurki i dobrze j? schowa?am. Kiedy? wyp?ynie na powierzchni? niesfornych papierów. Podróbki tego samego pisma maj? prawdopodobnie fundacje, w których autorka sk?ada?a podania o dotacje na wydanie ksi??ki.


Sztuka wyp?ywania

Ojczyzn? literatur? sztuka „wyp?ywania” – zasadnicza postawa Reginy Wasiak-Taylor – wchodzi w faz? najwy?szego rozwoju. Autorka uko?czy?a Wy?sz? Szko?? Pedagogiczn? w Opolu. Pracy w szkolnictwie jednak nie podj??a. Znalaz?a chwilowy przystanek w opols­kim radio, gdzie molestowa? j? szef. Do s?du nie mog?a go poda? – posiada? jej „pami?tnik” i „zdj?cia”. Próba zdobycia (bez dorobku i przygotowania do pracy naukowej) stypendium Fundacji Ko?ciuszkowskiej nie wypali?a. Chcia?a, jak zwierza?a si? oficerowi SB, „wyp?y­n??”. Zaci?g w szeregi S?u?by Bezpieczenstwa zaowocowa? tytu?em Kontakt Operacyjny (KO). Wyp?ywanie zacz??a prakty­kowa? za granic?.

Dopro­wadzaj?c do roz?amu w Zwi?zku Pisarzy Polskich na Obczy?nie, ?wietnie zorganizowa?a si? w zarz?dzie tej organizacji. Za swoj? dzia?alno?? na niwie spo?ecznej – protegowana przez by?ego Tajnego Wspó?pracownika SB, Andrzeja Morawicza, by?ego prezesa Ogniska Polskiego w Londynie – otrzyma?a Z?oty Krzy? Zas?ugi. A teraz wyda?a ksi??k? w nieistniej?cym od dwóch lat wydawnictwie… Gdzie jeszcze „wyp?ynie” pomys?owa Regina Wasiak-Taylor?


Recenzyjne Pustaki

Pojawi?o si? ich w roku 2014 wiele, m.in.: M. Orski, Londy?­ska Ojczyzna literatury, „Odra”, nr 2; P. Gulbicki, W poszukiwaniu dawnych wielko?ci, „Ty­dzie? Polski” Londyn, nr 77; Ksi??ka cenna i rzadka, „Nasza Polska”, nr 26; A. Konikiewicz, Podwójne epitafium, „Rzeczpospolita” [wersja internetowa]… Szczególnie poruszy?a mnie wypowied? Krzysztofa Mas?onia – Emigracyjny przypadek – jako ?e ukaza?a si? w tygodniku „Do Rzeczy”, nr 28, który sobie ceni?.

Wybaczcie Panowie Recenzenci okre?lenie „pus­taki”. Niestety, odbiorc? chóru Waszych laurkowych recenzji, osob? ?ledz?c? ?ycie literackie i spo?eczne polskiego ?rodowiska emigracyjnego ogarnia „?miech pusty, a potem lito?? i trwoga”. Ale jestem dla Was pe?na wyrozumia?o?ci, jako ?e informacja o tym, co dzieje si? w emigracyjnym ?rodowisku najwidoczniej nie dociera do Was, a je?li dotar?a, to kana?ami sterowanymi przez autork? omawianej pozycji.

------------------------

Regina Wasiak-Taylor, Ojczyzna literatura. O ?rodowisku skupionym wokó? Zwi?zku Pisarzy Polskich na Obczy?nie, Oficyna Poetów i Malarzy, 2013.

Dodaj komentarz:
Autor:
Wpisz hasło z obrazka: (małymi literami)


REKLAMA
PODCASTY
...zobacz inne podcasty
ARTERIA
...zobacz archiwum Arterii
REKLAMA
ENGLISH PAGE
...zobacz inne artykuły
ANKIETA
Czy wyje?d?asz na wakacje do Polski?
liczba głosów: 41062
Tak

30990
75%
Nie

10072
25%
...zobacz archiwum ankiet
WYSZUKIWANE TAGI

Polsport |kamieniarstwo wodzisław | karabińczyki nierdzewne | gazy techniczne Rydułtowy | transport węgiel Rybnik | prasy krawędziowe
dietetyk wodzisław | cyklinowanie Żyrardów | szkolenia bhp sandomierz | gwoździe nierdzewne | leczenie retinopatii cukrzycowej Gdańsk